Zdjęcia dzieci coraz częściej pojawiają się w mediach społecznościowych. Rodzice dzielą się chwilami z życia rodzinnego, sukcesami szkolnymi czy wakacyjnymi wspomnieniami. Jednocześnie coraz więcej ekspertów zwraca uwagę na zjawisko nazywane sharentingiem, czyli nadmiernym publikowaniem informacji o dzieciach w internecie. Dla wielu rodziców pojawia się ważne pytanie – gdzie przebiega granica między dzieleniem się radością a naruszaniem prywatności dziecka.
Czym jest sharenting i dlaczego budzi dyskusje
Termin sharenting powstał z połączenia słów share (dzielić się) i parenting (rodzicielstwo). Oznacza publikowanie przez rodziców zdjęć, filmów oraz informacji o dzieciach w internecie.
Najczęściej dotyczy to takich treści jak:
- zdjęcia z wakacji i rodzinnych wydarzeń
- relacje z życia szkolnego
- informacje o osiągnięciach dziecka
- codzienne sytuacje z życia rodzinnego
W wielu przypadkach publikowanie takich materiałów wydaje się naturalne. Problem pojawia się wtedy, gdy w internecie zaczyna powstawać bardzo szczegółowa historia życia dziecka.
Publikowanie zdjęć dzieci – dlaczego ich prywatność w sieci jest tak ważna
Dzieci nie mają wpływu na to, jakie informacje o nich pojawiają się w internecie. Decyzje w tej sprawie podejmują dorośli.
Publikowanie zdjęć może mieć konsekwencje, których rodzice często nie biorą pod uwagę.
Cyfrowy ślad na całe życie
Treści publikowane w internecie mogą pozostać dostępne przez wiele lat.
Oznacza to, że:
- zdjęcia mogą być kopiowane i udostępniane dalej
- informacje o dziecku mogą być łatwo wyszukiwane
- materiały mogą pojawić się w innych miejscach bez zgody rodziców
Dziecko może w przyszłości nie chcieć, aby takie treści były publicznie dostępne.
Ryzyko wykorzystania zdjęć przez osoby trzecie
Eksperci ds. bezpieczeństwa w sieci podkreślają, że zdjęcia dzieci mogą być wykorzystywane w niepożądany sposób.
Najczęstsze zagrożenia to:
- kopiowanie zdjęć i publikowanie ich na innych profilach
- tworzenie fałszywych kont z wykorzystaniem zdjęć dzieci
- wykorzystywanie fotografii w nieodpowiednich kontekstach
Dlatego coraz częściej mówi się o konieczności ostrożności przy publikowaniu wizerunku dziecka.
Ujawnianie zbyt wielu informacji a publikowanie zdjęć dzieci
Zdjęcia i opisy często zawierają więcej danych, niż się wydaje.
Rodzice mogą nieświadomie publikować informacje takie jak:
- nazwa szkoły lub przedszkola
- miejsce zamieszkania
- plan dnia dziecka
- lokalizacja zdjęcia
Takie dane mogą zostać wykorzystane przez nieznajome osoby.
Sprawdź też: Internet nastolatków Polsce – czego szukają?
Co mówi prawo o wizerunku dziecka w internecie
W Polsce wizerunek dziecka jest chroniony przez przepisy prawa.
Rodzice mają prawo decydować o publikowaniu zdjęć swoich dzieci, ale powinni działać z myślą o ich interesie.
W przypadku starszych dzieci coraz częściej podkreśla się znaczenie ich zgody na publikację zdjęcia.
Kiedy warto zapytać dziecko o zgodę
Warto wprowadzać taką zasadę szczególnie wtedy, gdy dziecko:
- jest w wieku szkolnym
- ma własne relacje społeczne
- zaczyna korzystać z internetu
Pytanie o zgodę pomaga budować poczucie szacunku dla prywatności dziecka.
Jak bezpiecznie publikować zdjęcia dzieci
Nie oznacza to, że rodzice powinni całkowicie zrezygnować z dzielenia się zdjęciami w internecie. Warto jednak wprowadzić kilka zasad bezpieczeństwa.
Ogranicz widoczność postów
Jednym z najprostszych sposobów ochrony prywatności jest ustawienie odpowiednich opcji prywatności.
Warto:
- publikować zdjęcia tylko dla znajomych
- unikać publicznych postów
- regularnie sprawdzać listę obserwujących
Unikaj wrażliwych informacji
Zdjęcia nie powinny ujawniać szczegółów życia dziecka.
Lepiej nie publikować materiałów, które pokazują:
- mundurki szkolne z nazwą szkoły
- tablice informacyjne w placówce
- dokładną lokalizację domu
Takie informacje mogą być łatwo rozpoznane przez inne osoby.
Zastanów się nad przyszłością zdjęcia
Przed publikacją warto zadać sobie proste pytanie – czy moje dziecko w przyszłości będzie chciało, aby to zdjęcie było w internecie.
Jeśli odpowiedź nie jest oczywista, lepiej zrezygnować z publikacji.
Dlaczego nastolatki coraz częściej protestują przeciw sharentingowi
W wielu krajach pojawia się nowy trend – młodzi ludzie zaczynają otwarcie sprzeciwiać się publikowaniu swoich zdjęć przez rodziców.
Najczęstsze powody to:
- poczucie naruszenia prywatności
- obawa przed reakcją rówieśników
- wstyd związany z dawnymi zdjęciami
Dla nastolatków wizerunek w internecie ma bardzo duże znaczenie społeczne.
Jak rozmawiać z dzieckiem o prywatności w internecie
Rozmowa o prywatności powinna być naturalną częścią wychowania w świecie cyfrowym.
Warto poruszać takie tematy jak:
- jakie informacje można publikować
- jakie zdjęcia warto zachować tylko dla rodziny
- dlaczego prywatność jest ważna
Dzięki temu dziecko uczy się świadomie korzystać z internetu.
Najważniejsza zasada – szacunek dla przyszłości dziecka
Publikowanie zdjęć dzieci nie musi być problemem, jeśli towarzyszy mu rozsądek i świadomość konsekwencji. Najważniejsze jest myślenie o przyszłości dziecka i jego prawie do własnej prywatności. W świecie, w którym internet pamięta niemal wszystko, odpowiedzialne decyzje rodziców mają ogromne znaczenie.
Więcej też na stronach:
- https://www.saferinternet.pl
- https://www.nask.pl/pl/raporty
- https://www.unicef.org/poland